Młodzi w Łodzi   »   Kosmiczna magi­sterka łódzkiego stu­denta Poli­tech­niki

Kosmiczna magi­sterka łódzkiego stu­denta Poli­tech­niki03.12.2010

Stu­dent Poli­tech­niki Łódzkiej został człon­kiem mię­dzy­na­ro­do­wej grupy nauko­wej fizy­ków. Jego praca magi­ster­ska może pomóc odpo­wie­dzieć na pyta­nie, jaka jest natura czą­stek docie­ra­ją­cych z kosmosu do Ziemi. Czy ich olbrzy­mie ener­gie pocho­dzą z super­no­wych, czy czar­nych dziur?

W każ­dym momen­cie tysiące czą­stek pro­mie­nio­wa­nia kosmicz­nego bom­bar­duje Zie­mię. Mają bar­dzo dużą ener­gię. Ich cha­rak­te­ry­styka i pocho­dze­nie nie są do końca znane. Naukowcy podej­rze­wają, że źródłem ich wiel­kich ener­gii mogą być eks­plo­zje super­no­wych bądź czarne dziury. Roz­wią­za­nie tej zagadki pomoże lepiej zro­zu­mieć tajem­nice wszech­świata. Temu służy pro­jekt LOPES. W nie­miec­kim Karls­ruhe 30 anten wyce­lo­wa­nych w niebo prze­chwy­tuje sygnały radiowe gene­ro­wane przez kaskady czą­stek i zamie­nia je na serie danych. Potem do pracy biorą się fizycy. Ale zanim zaczną snuć swoje teo­rie i je wery­fi­ko­wać, setki liczb muszą zamie­nić na język zro­zu­miały dla fizyki. Muszą zna­leźć funk­cję, która opi­suje zależ­no­ści mię­dzy zaob­ser­wo­wa­nymi para­me­trami.

Pol­skim uczest­ni­kiem eks­pe­ry­mentu LOPES jest Insty­tut Pro­ble­mów Jądro­wych im. Andrzeja Soł­tana. W 2009 roku dzięki pro­jek­towi pro­wa­dzo­nemu przez prof. Janu­sza Zabie­row­skiego do zespołu naukow­ców dołą­czył Mar­cin Franc, stu­dent wydziału IFE Poli­tech­niki Łódzkiej, infor­ma­tyk.

Przez pierw­sze tygo­dnie spę­dzone w Niem­czech obser­wo­wał pracę fizy­ków i pozna­wał nową dla niego dzie­dzinę nauki. Następ­nie otrzy­mał zada­nie udo­sko­na­le­nia opro­gra­mo­wa­nia sto­so­wa­nego w ana­li­zie danych doświad­czal­nych. Dotych­czas uży­wane apli­ka­cje były mało efek­tywne i spra­wiały, że poszu­ki­wa­nie funk­cji, która naj­le­piej opi­suje zaob­ser­wo­wane zależ­no­ści, zabie­rało zazwy­czaj dużo czasu.

- Szu­ka­nie funk­cji mode­lu­ją­cej rela­cje mię­dzy danymi można potrak­to­wać jako pro­blem czy­sto infor­ma­tyczny. Pomy­śla­łem więc, że zapro­po­no­wa­nie sku­tecz­niej­szych algo­ryt­mów, wyko­rzy­stu­ją­cych mię­dzy innymi metody sztucz­nej inte­li­gen­cji, może być tema­tem moich badań magi­ster­skich — wspo­mina Mar­cin.

Stu­dent chciał zauto­ma­ty­zo­wać pro­ces ana­lizy danych. Do Nie­miec jeź­dził kilka razy. Posta­rał się o sty­pen­dium na Uni­wer­sy­te­cie w Bran­den­bur­gii. Tam przez semestr pisał opro­gra­mo­wa­nie, czę­sto odwie­dza­jąc Karls­ruhe. Bli­sko współ­pra­co­wał z fizy­kami. Mówili mu jakie są ich ocze­ki­wa­nia, pomo­gli stwo­rzyć zało­że­nia.

- Jestem infor­ma­ty­kiem, ale musia­łem dokształ­cić się z astro­fi­zyki, żeby wszystko dzia­łało popraw­nie — przy­znaje stu­dent.

Po kilku mie­sią­cach pakiet pro­gra­mów był gotowy. Na pre­zen­ta­cję jego dzia­ła­nia przy­szła pełna sala. Mar­cin opo­wia­dał o zasto­so­wa­nych algo­ryt­mach i funk­cjo­nal­no­ści.

- Moje opro­gra­mo­wa­nie zostało zain­sta­lo­wane na kom­pu­te­rach obli­cze­nio­wych grupy. Korzy­stają z niego fizycy z pię­ciu kra­jów, pra­cu­jący w eks­pe­ry­men­cie LOPES. To dla mnie naj­lep­sza ocena jaką mogłem dostać — przy­znaje stu­dent.

Mar­cin Franc napi­sał i obro­nił swoją pracę w dwóch języ­kach — nie­miec­kim i angiel­skim. Otrzy­mał tytuł magi­stra uczelni nie­miec­kiej i pol­skiej. Dostał dwa razy ocenę „bar­dzo dobry”. Jego pro­gram jest objęty licen­cją Open Source. Każdy kto uzna go za przy­datny, może z niego sko­rzy­stać.

Źródło: Gazeta Wybor­cza Łódź

Mar­cin Franc był Sty­pen­dy­stą pro­gramu Mło­dzi w Łodzi w jego pierw­szej edy­cji w roku aka­de­mic­kim 2008/2009. Fun­da­to­rem Sty­pen­dium była firma NT Group Sys­temy Infor­ma­tyczne.